GS1 Sunrise 2027 — kody 2D w punktach sprzedaży

Do końca 2027 roku systemy kasowe mają odczytywać numer GTIN także z kodu dwuwymiarowego zgodnego ze standardami GS1, obok dotychczasowego kodu EAN. Inicjatywa funkcjonuje pod nazwą Sunrise 2027; w dokumentach GS1 występuje również jako „Ambicja 2027" oraz „Global Migration to 2D". Nie wynika ona z przepisów prawa — jest wspólnym zobowiązaniem sieci handlowych i producentów, przyjętym w Consumer Goods Forum oraz przez Radę GS1.

Kod EAN pozostaje w użyciu. W całym okresie przejściowym opakowanie może zawierać oba kody równocześnie, a rezygnacja z kodu liniowego będzie możliwa dopiero wtedy, gdy 90% rozwiązań skanujących w punktach sprzedaży zapewni odczyt numeru GTIN z kodu dwuwymiarowego.

Cel został sformułowany jednoznacznie: do końca 2027 roku systemy w punktach sprzedaży detalicznej mają odczytywać i przetwarzać kody 2D ze standardami GS1, obok dotychczasowych kodów liniowych. Tak opisuje go GS1 w materiałach dla dostawców rozwiązań. Polskie Wytyczne dotyczące wdrażania kodów 2D w punktach sprzedaży detalicznej z listopada 2025 roku formułują to następująco: jeżeli po tym roku skanery w sklepach nie będą odczytywały kodów 2D, sprzęt i oprogramowanie będą wymagały aktualizacji.

Podstawą zmiany jest wspólne oświadczenie 22 członków kierownictwa największych firm handlowych i produkcyjnych, w tym Lidl International, Carrefour, Alibaba, Barilla, Dr. Oetker, L'Oréal, Mondelēz, Nestlé oraz Procter & Gamble. Przesłanka jest praktyczna: trzynaście cyfr kodu EAN pozwala zapisać wyłącznie identyfikator produktu, natomiast regulacje, oczekiwania konsumentów i procesy magazynowe wymagają dziś również daty ważności, numeru partii oraz odesłania do informacji o produkcie.

Trzy kody objęte zobowiązaniem

Przykład adresu zapisanego w kodzie QR z GS1 Digital Link: https://przyklad.pl/01/05901234567890/10/ABC123?17=271231. Numer po członie /01/ to GTIN, po /10/ numer partii, a parametr 17 określa datę ważności.

Różnica między pierwszym a dwoma pozostałymi kodami ma znaczenie dla działu informatyki. GS1 DataMatrix przenosi dane w składni rozszerzonej GS1 i jest rozpoznawany przez systemy kasowe bez dodatkowych zmian. Kody ze składnią Digital Link wymagają natomiast aktualizacji oprogramowania, które rozpozna adres URL i wyodrębni z niego numer GTIN.

W tym miejscu najczęściej dochodzi do nieporozumień. Sam fakt, że urządzenie jest imagerem 2D i odczytuje kod QR, nie przesądza o zgodności z Ambicją 2027. GS1 opublikowało zestaw kryteriów, które producent sprzętu potwierdza w formie samooceny:

• odczyt wszystkich trzech detalicznych kodów 2D opisanych w Specyfikacjach Ogólnych GS1,
• obsługa odwróconego kontrastu, czyli jasnego kodu na ciemnym tle, dla każdego z tych kodów,
• czas odczytu poniżej 300 ms dla skanerów bioptycznych oraz poniżej 500 ms dla urządzeń prezentacyjnych i ręcznych,
• możliwość skonfigurowania zakresu danych przesyłanych do kasy: wyłącznie numeru GTIN albo numeru GTIN wraz z danymi dodatkowymi,
• obsługa trzech trybów skanowania.

Tryby skanowania decydują o zachowaniu kasy wobec opakowania zawierającego dwa kody:

• Tryb 1 — skaner odczytuje pierwszy napotkany numer GTIN z kodu liniowego albo dwuwymiarowego, przesyła go i emituje jeden sygnał. Jest to warunek minimalny w ramach Ambicji 2027.
• Tryb 2 — skaner traktuje kod 2D priorytetowo i przesyła numer GTIN wraz z danymi dodatkowymi w jednolitym formacie składni GS1.
• Tryb 3 — skaner przesyła wszystkie odczytane kody z produktu, co pozwala systemowi powiązać je z jedną pozycją handlową.

Stan faktyczny ilustruje samoocena złożona do GS1 przez firmę Honeywell. Dla modeli Voyager XP 1470 i 1472, Xenon Ultra 1960 i 1962 oraz Granit XP 1991i producent zadeklarował odczyt wszystkich detalicznych kodów 2D i obsługę odwróconego kontrastu jako funkcje dostępne, natomiast obsługę trybów 1–3 jako będącą w opracowaniu. Sprzęt odczytuje zatem kody, a pozostałe wymagania pozostają kwestią oprogramowania układowego i konfiguracji. Przy zakupie należy pytać nie o sam odczyt kodu QR, lecz o harmonogram producenta dotyczący trybów skanowania.

Jeżeli skaner pozostaje sprawny, a producent nie przewiduje dla niego aktualizacji, dopuszczalne jest rozwiązanie po stronie kasy. Wytyczne określają je jako oprogramowanie pośredniczące, tak zwaną bibliotekę podkładkową, która przechwytuje odczyt, wyodrębnia numer GTIN i przekazuje go w formacie obsługiwanym przez system.

Wszystkie wymienione modele są imagerami 2D i odczytują GS1 DataMatrix, kod QR oraz PDF417 obok standardowego kodu EAN. Ceny netto, zweryfikowane 17 września 2026 roku.

Modele nieprzeznaczone do eksploatacji po 2027 roku

Skanery laserowe oraz imagery liniowe pozostają tańsze i nadal poprawnie odczytują kody EAN, jednak nie odczytają kodu dwuwymiarowego. Wynika to z konstrukcji urządzenia, nie z wersji oprogramowania. W naszej ofercie są to Zebra LI2208 (178 zł), Newland HR11 Aringa (214 zł) oraz Newland HR15 Wahoo (175 zł). Karta katalogowa modelu LI2208 zawiera jednoznaczną informację: odczyt kodów 2D — nie.

Nie oznacza to, że urządzeń tych nie należy kupować. Na stanowiskach obsługujących wyłącznie kody liniowe — kompletacja na linii produkcyjnej, ewidencja środków trwałych, magazyn pracujący na etykietach własnych — skaner laserowy jest wystarczający i tańszy w wymianie. Ograniczenie dotyczy stanowisk kasowych, na których w perspektywie najbliższych dwóch lat pojawi się towar oznaczony wyłącznie kodem 2D.

W okresie przejściowym opakowanie zawiera dwa kody z tym samym numerem GTIN. Jeżeli system kasowy potraktuje je jako dwa odrębne odczyty, towar zostanie zarejestrowany dwukrotnie. Wytyczne formułują w związku z tym dwa warunki:

• w transakcji ma zostać uwzględniony wyłącznie jeden zestaw danych z pozycji handlowej,
• skaner ma emitować jeden sygnał potwierdzenia, nawet jeżeli odczytał oba kody.

Druga kwestia dotyczy składni. Kod QR z GS1 Digital Link zawiera adres URL, natomiast system kasowy oczekuje ciągu w składni GS1. Konwersję wykonuje skaner albo oprogramowanie kasowe. Bez tej aktualizacji odczyt nastąpi, lecz kasa otrzyma adres internetowy zamiast numeru produktu.

Przed zamówieniem sprzętu zalecamy ustalenie trzech kwestii: z dostawcą systemu kasowego — czy używana wersja obsługuje kody 2D oraz konwersję składni; z dostawcą skanerów — czy dany model otrzyma obsługę trybów skanowania; z integratorem systemu magazynowego — czy przyjmie dane dodatkowe, jeżeli zostaną one wykorzystane. GS1 udostępnia w tym celu zestaw testów dla kodów 2D w handlu detalicznym, który pozwala ocenić stan systemu i zakres wymaganych aktualizacji.

Rozdzielczość drukarki rzadko stanowi tu ograniczenie. Wytyczne GS1 wskazują, że w druku termotransferowym zakres 203–600 dpi nie ogranicza możliwości druku kodów 2D. Istotniejsza jest powierzchnia etykiety: kod dwuwymiarowy wymaga strefy ciszy liczonej od wymiaru modułu — dla GS1 DataMatrix jest to jeden moduł z każdej strony, dla kodu QR cztery moduły. Przy module 0,495 mm oznacza to niespełna milimetr wolnej przestrzeni wokół kodu DataMatrix oraz blisko dwa milimetry wokół kodu QR.

Wynika stąd zasada praktyczna: na etykiecie 100 × 150 mm wystarcza drukarka 203 dpi, natomiast przy etykietach o szerokości poniżej 40 mm zalecany jest wariant 300 dpi. Drobny moduł drukowany głowicą 203 dpi odwzorowywany jest nierównomiernie, co w przypadku kodu dwuwymiarowego obniża klasę jakości.

Składnia kodu — najczęstsze źródło błędów

Drukarka obsługująca język ZPL wydrukuje symbol Data Matrix poleceniem ^BX, a kod QR poleceniem ^BQ. Sama symbolika nie jest jednak wystarczająca: kod GS1 DataMatrix odróżnia od zwykłego Data Matriksa znak FNC1 na początku danych. W języku ZPL wprowadza się go sekwencją ucieczki — w poleceniu ^BX ustawia się znak sterujący na podkreślenie, a dane rozpoczyna sekwencją _1. Kod QR z Digital Link nie wymaga tego zabiegu, ponieważ zawiera adres URL.

W praktyce odpowiada za to oprogramowanie do etykiet albo szablon w systemie ERP. Przed wdrożeniem zalecamy wydruk partii testowej i jej weryfikację zgodnie z normą ISO/IEC 15415 — jest to jedyny sposób potwierdzenia, że kod osiąga klasę jakości wymaganą przez Specyfikacje Ogólne GS1. Weryfikatorów kodów nie prowadzimy w sprzedaży; GS1 publikuje wykaz modeli, których producenci zadeklarowali gotowość do kontroli kodów 2D.

Wybór kodu QR z Digital Link wiąże się z jeszcze jedną decyzją: adres zapisany w kodzie musi prowadzić do działającego zasobu. Wymaga to usługi typu resolver, która przekształca numer GTIN w odesłanie do strony produktu, karty charakterystyki albo informacji o recyklingu. Bez niej kod zostanie odczytany przy kasie, lecz konsument trafi na stronę pustą.

Zmiana obejmuje opakowania jednostkowe i punkty sprzedaży. Etykieta logistyczna z kodem GS1-128 i numerem SSCC pozostaje bez zmian, podobnie jak oznaczenia palet oraz dokumentacja dostaw. Terminale mobilne używane w magazynach wyposażone są w skanery 2D od lat, więc po stronie sprzętu nie są wymagane działania.

Weryfikacji wymaga natomiast zachowanie systemu magazynowego w sytuacji, gdy operator zeskanuje towar oznaczony kodem 2D zawierającym datę ważności i numer partii. Dla wielu przedsiębiorstw jest to szansa na uproszczenie procesu: dane wprowadzane obecnie ręcznie albo nanoszone odrębną etykietą trafią do systemu jednym odczytem. Warunkiem jest obsługa tych pól po stronie systemu WMS.

Jeżeli wymiana terminali jest planowana przy okazji tej transformacji, najniżej wycenione modele z odczytem kodów 2D w naszej ofercie to M3 SM24 (3 015 zł) oraz Zebra TC22 (2 666 zł). Pełne zestawienie zawiera poradnik Jak wybrać terminal mobilny.

GS1 Polska prowadzi program „Kody 2D" od 2023 roku. W jego ramach działa grupa robocza, przeprowadzono pilotaże, a w listopadzie 2025 roku opublikowano liczące ponad sto trzydzieści stron wytyczne wdrożeniowe dla punktów sprzedaży detalicznej.

Według stanu na wrzesień 2026 roku gotowość do odczytu kodu GS1 DataMatrix zadeklarowały sieci H&M, Żabka Polska, Selgros, Makro oraz DOZ. Odczyt kodu QR z GS1 Digital Link zgłosił Carrefour Polska. Po stronie producentów listy intencyjne podpisały spółki Skawa, Makarony Czarnieckie oraz Tymbark. Wykaz jest aktualizowany na stronie GS1 Polska.

Dla mniejszego sklepu i producenta wniosek jest następujący: duże sieci rozpoczęły wdrożenia od kodu DataMatrix, ponieważ nie wymaga on przebudowy systemu kasowego. Jeżeli towar trafia na półkę w takiej sieci, wymagania dotyczące oznaczenia opakowania zostaną przekazane przez odbiorcę — wskazane jest wcześniejsze przygotowanie parku maszynowego.

1. Inwentaryzacja skanerów. Model, rok zakupu, stanowisko. Kluczowe rozróżnienie: skaner laserowy czy imager 2D. W kartach katalogowych należy szukać pozycji „odczyt kodów 2D".
2. Zapytania do dostawców. Do producenta skanerów — o obsługę trybów skanowania i termin udostępnienia aktualizacji. Do dostawcy systemu kasowego — o obsługę składni GS1 Digital Link oraz pojedyncze potwierdzenie odczytu.
3. Test na jednym stanowisku. Wydruk etykiet testowych z kodami GS1 DataMatrix i QR z Digital Link, odczyt przy kasie oraz kontrola danych zapisanych w systemie. Zakres kontroli wyznacza zestaw testów GS1.
4. Powiązanie wymiany z cyklem życia sprzętu. Skaner kasowy eksploatowany jest zwykle 5–7 lat. Przy wymianie awaryjnej w latach 2026–2027 zasadny jest zakup modelu 2D; różnica ceny wobec skanera laserowego wynosi najczęściej 150–200 zł.
5. Przygotowanie projektu opakowania. Kod 2D musi zmieścić się wraz ze strefą ciszy, a w okresie przejściowym obok kodu EAN. Jest to zadanie dla działu graficznego, nie dla drukarki.
6. Rozpoczęcie prac z wyprzedzeniem. Sieci, które podpisały listy intencyjne, będą kierować zapytania do dostawców wcześniej, niż wynika to z terminu końcowego.

W celu weryfikacji, czy konkretny skaner albo drukarka spełni wymagania dotyczące kodów 2D, prosimy o kontakt: +48 607 819 688 lub przez formularz kontaktowy. Sprawdzimy model po numerze katalogowym i wskażemy, czy wystarczy aktualizacja oprogramowania, czy konieczna jest wymiana urządzenia.